Ik ben al een tijdje intensief bezig met de Bergrede van Jezus. Dit hele kerkelijke seizoen wijd ik er elke maand een of meer preken aan. En op 31 oktober meldde ik in een blogpost dat we als kerk misschien die bergrede zouden moeten omarmen zoals Luther, om te komen tot hervorming en vernieuwing. Ik ga aan de vraag van Luther (‘Hoe krijg ik een genadig God?’) zo niet meer te herkennen:

Ik worstel met andere vragen. Wat is nu toch Gods bedoeling met mijn leven? Hoe dichtbij of ver weg is nu toch die nieuwe wereld van God waar Jezus altijd over sprak (hij noemde het: ‘het koninkrijk van de hemel’)? Hoe is het nu toch mogelijk om te participeren in de nieuwe wereld die door Gods Geest als voorschot ook hier op aarde al tastbaar en ervaarbaar wordt?

Dat zijn mijn vragen. En het is de bergrede van Jezus die we vinden in Matteüs 5 tot 7 die zich aan mij presenteert als hét bijbelgedeelte bij uitstek dat erom vraagt om intensief bidden te lezen en te mediteren.

Nu kwam ik ook weer een citaat van Bonhoeffer tegen dat ik wel kende maar dat toch weer wat uit zicht was geraakt. Ik kwam het tegen via een preek van Hinne Wagenaar van Nykleaster die ik las in het kader van mijn preekvoorbereiding:

“Het herstel van de kerk komt zeker voort uit een nieuw soort monnikendom, dat met het oude slechts de onvoorwaardelijkheid van een leven volgens de Bergrede in navolging van Christus gemeenschappelijk heeft. Ik denk dat het tijd is hiervoor mensen bijeen te brengen.”

Ook hernieuwde ik deze week mijn kennismaking met het initiatief Bid in de Binnenkamer van de Protestantse Kerk in Nederland. Daar wordt gewerkt aan een leefregel:

De basis voor de getijdengemeenschap wordt de leefregel. Het motto is: bidden en beminnen! Bij de leefregel gaat het niet om wat we zijn, maar wat we willen worden. De regel wil een handreiking zijn voor het dagelijks leven. Daarbij willen we 50 geloofsgetuigen kiezen. Mensen als Bonhoeffer, Thomas à Kempis, Teresa van Avila. Van hen verzamelen we inspirerende teksten.

Heel boeiend en inspirerend wat mij betreft. Het is belangrijk om een Leefregel te formuleren, ook voor het leven in kerken (niet alleen in kloosters en andere monastieke leefvormen). Ik denk ook dat een Leefregel een goed alternatief is voor een Leerregel (lees ook: Kerk in transitie: van leerregels naar leefregel), waar we ons als protestantse en gereformeerde christenen de voorbije eeuwen wellicht teveel door hebben laten leiden.

Maar zou de Bergrede van Jezus niet zo’n leefregel kunnen zijn?

De BergRegel 
leefregel van Jezus voor de kerk van de 21e eeuw

Zo wil ik in elk geval de komende tijd bezig zijn met de Bergrede: leefregel voor christenen vandaag. De intuïtie van Bonhoeffer volgend:

“Het herstel van de kerk komt zeker voort uit een nieuw soort monnikendom, dat met het oude slechts de onvoorwaardelijkheid van een leven volgens de Bergrede in navolging van Christus gemeenschappelijk heeft. Ik denk dat het tijd is hiervoor mensen bijeen te brengen.”